
Yalova İl Sağlık Müdürü Dr. Ali Daştan, KOAH (KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI) hakkında bilgi verdi.
Daştan şunları söyledi;
"KOAH, nefes alıp vermeyi zorlaştıracak şekilde solunum yollarını tıkayan, kişilerin nefes alıp vermesini giderek güçleştiren ilerleyici bir hastalıktır.
Tüm dünyada ciddi bir ölüm nedeni olan bu hastalık yüzünden her yıl yaklaşık 2,5 milyon kişi yaşamını yitirmektedir. Türkiye'de yaklaşık 3 milyon KOAH'lı hasta bulunduğu ve her yıl KOAH nedeniyle 15 bin kişinin öldüğü tahmin edilmektedir Bu hastalığın 2020 yılında küresel yük açısından ilk 5. sıraya yerleşeceği tahmin edilmektedir.
KOAH'IN RİSK FAKTÖRLERİ
1- Çevresel Faktörler: sigara içimi, mesleksel toz ve kimyasallar, hava kirliliği, enfeksiyonlar, sosyo-ekonomik faktörler.
2- Kişiye Bağlı Faktörler: Genetik faktörler, aşırı hava yolu duyarlılığı, akciğer gelişimini etkileyen faktörler. ( düşük doğum ağırlığı vb.)
Gelişmiş ülkelerde KOAH gelişiminden sorumlu en büyük risk faktörü sigara iken, gelişmekte olan ülkelerde sigaranın yanı sıra çevresel ve mesleki zararlı gaz ve partiküllere ya da hava kirliliğine maruz kalma da önemli oranda KOAH gelişiminden sorumlu tutulmaktadır. Örneğin ülkemizde bazı kırsal alanlarda yakıt olarak kullanılan tezek dumanı KOAH için risk faktörü olarak ele alınmalıdır.
KOAH BELİRTİLERİ
Nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma, göğüste tıkanma, hırıltılı solunum ve morarma gibi yakınmalara yol açar. Ancak bu yakınmalar ani başlayıp, kısa süren, gelip geçici bir şekilde olmayıp, aylarca, yıllarca devam eden ve giderek artan bir seyir gösterir.
Uzun yıllar sigara içmiş bir kişide, yaşamının ilerleyen yaşlarından itibaren, önceleri yokuş ve merdiven çıkarken kendini gösteren nefes alma güçlüğü başlar. Zamanla bu durum ilerler ve düz yolda da solunum sıkıntısı ortaya çıkar. Hatta, istirahatte ve gece uykudan uyandıran, uyutmayan nefes darlığı şekline ilerler. Kişi, nefes darlığından dolayı tuvalete gidemez, ev içinde dolaşamaz, yemeğini yiyemez ve konuşamaz hale gelebilir. Günlük işlerini kendi başına yapamaz ve başkalarının destek ve bakımına muhtaç duruma düşerler.
Nefes darlığının dışında öksürük ve balgam çıkarma bulguları ortaya çıkar. Öksürük gündüz olduğu kadar gece de görülür ve hastanın uyumasını engeller. Hastaların nefes alıp vermeleri sırasında hırıltı olabilir. Bazen balgam çıkarma sırasında kan gelebilir. Nefes darlığına bağlı uyku, beslenme bozulabilir ve harcanan enerji artar. Bunun sonucunda hasta kilo kaybeder ve zayıflamış, düşkün bir hale gelebilir. İleri dönemlerde ise oksijen yetersizliğine bağlı morarma, aşırı yorgunluk, güçsüzlük, kalp yetersizliği ve kalpte ritim bozuklukları görülebilir.
AŞAĞIDAKİ TEHLİKE İŞARETLERİNDEN HERHANGİ BİRİNİ GÖRDÜĞÜNÜZDE ACİL YARDIM İSTEYİN
Konuşmada güçlük, yürümede güçlük, dudakların veya parmak tırnaklarının gri ya da mavi bir renk alması, kalp atışları veya nabızda hızlanma ya da düzensizlik, ilacınız uzun süre rahatlatmıyorsa ya da etkilemiyorsa, hızlı ve zor soluk alıp veriyorsanız.
AKCİĞERLERİNİZDEKİ HASARIN HIZINI YAVAŞLATMAK İÇİN SİZ VE AİLENİZ NELER YAPABİLİRSİNİZ?
1- Sigarayı bırakın.
2- İlaçlarınızı doktorun söylediği şekilde kullanın.
3- Kontrollerinizi aksatmayın.
4- Nefes alıp vermeniz kötüleştiğinde, hemen hastaneye veya doktorunuza gidin.
5- Evin havasını temiz tutun. Nefes alıp vermenizi zorlaştıran duman ve buharlardan uzak durun.
6- Vücudunuzu dinç tutun, solunum egzersizlerini öğrenin.
7- Düzenli olarak yürüyüş ve egzersiz yapın.
8- Sağlıklı gıdalar yiyin, sağlıklı bir kiloya gelin.